Interview Jolanda Janssen



Het woord is aan Jolanda Janssen. Zij is een boekwinkel in Amsterdam gestart voor mensen die in eigen beheer een boek hebben uitgebracht. Een heel leuk initiatief al zeggen we het zelf.

1) Wie of wat is Boek n Plank? En wie zit er achter het initiatief?
Boek 'n Plank is een boekwinkel in het centrum van Amsterdam waar mensen die in eigen beheer een boek hebben uitgebracht een stuk boekenplank kunnen huren. De winkel is gestart door ondergetekende, Jolanda Janssen (51), geboren in Nijmegen, sinds meer dan 30 jaar woonachtig in Amsterdam. Ik heb meer dan 30 jaar als journalist bij De Telegraaf gewerkt, op verschillende redacties.

2) Hoe ben je op het idee gekomen voor Boek n Plank? Is het geboren uit eigen ervaring?
In 2006 hebben mijn partner, Peter Doeswijk, twee vrienden, Marieke Wensink en Erik den Boer, en ik een boekje uitgebracht, 'Poepboek, drukwerk van Europese dieren', over uitwerpselen van dieren die je tijdens een wandeling in Europa tegen kan komen. Dat hebben we in eigen beheer gedaan, omdat we naar niemand concessies wilden doen behalve naar onszelf. We hebben heel veel plezier gehad tijdens het maken ervan, heel veel geleerd, en we zijn er ook heel erg trots op. Maar hoe gaat dat: dan komt dat boekje van de drukker, en krijg je een grote stapel dozen met boeken thuis. We konden meeliften met een bevriende uitgever, die het in het Centraal Boekhuis heeft gelegd (anders is dat onbetaalbaar), hebben een hoop publiciteit geregeld, een website en de boeken uitgevent. We zijn nu aan de laatste doos toe. Dan merk je hoe terughoudens boekhandels zijn met het in consignatie nemen van eigen beheerboeken. En ook hoeveel mensen een boek in eigen beheer uitbrengen. Het is net als wanneer je een nieuwe auto koopt: je denkt dat je iets unieks hebt, maar ineens zie je overal diezelfde auto rijden. En langzaam rijpte het idee dat het toch wel leuk zou zijn als er een winkel zou zijn met alleen maar in eigen beheer uitgebrachte boeken. Daarna duurde het nog een paar jaar voordat de beslissing genomen was, want ach, je hebt toch een goede baan, het is crisis, hoe krijg je het rendabel en meer van dat soort tegenwerpingen spoken door je hoofd. Uiteindelijk kwam ik op het idee om mensen een stukje boekenplank te verhuren voor een schappelijke prijs, en dan nog maar weinig commissie te vragen. En de reacties waren z positief daarop, dan ik maar besloten heb het door te zetten: anders zou ik later in mijn leven misschien spijt krijgen, en dat wil je niet. De naam Boek 'n Plank is trouwens bedacht door mijn schoonzus, die zeer goed is in cryptogrammen.

3) Kun je de werkwijze van Boek n Plank samenvatten?
Mensen huren voor 25 euro een stukje boekenplank, waarop ze een stapel boeken van zo'n 20 cm hoog neer kunnen leggen. Hoeveel boeken dat zijn, is dus helemaal afhankelijk van de dikte van het boek. Daarnaast vraag ik een commissie per verkocht boek van 1 euro voor boeken tot 10 euro, 2 euro voor boeken tot 20 euro, 3 euro voor boeken tot 30 euro etc. Na het halve jaar (of eerder als de boeken zijn uitverkocht) volgt de afrekening. Je kan dan besluiten de huur te verlengen of de overgebleven boeken weer op komen halen.

4) Wie kan bij Boek n Plank terecht?
Iedereen die in eigen beheer een boek heeft uitgebracht, mits het moreel en maatschappelijk aanvaardbaar is. Dus geen discriminatie, porno, recepten voor bommen of opruiende teksten. Wel romans, verhalen, kinderboeken, levensverhalen, kookboeken, fotoboeken, filosofische geschriften en natuurlijk gedichten. Dat ligt er dan ook allemaal. Voor gedichten is trouwens momenteel even een wachtlijst: ik heb er best wel veel binnen gekregen en anders wordt het overheersend. Het moet er ook goed uitzien. De techniek (en ook de begeleiding van mensen die een boek uitbrengen in eigen beheer) is tegenwoordig zo goed dat het er niet meer uit hoeft te zien als pakweg tien jaar geleden, toen het vaak net leek of dergelijke boeken van de stencilmachine kwamen. Het boek moet ook niet een t beperkte groep aanspreken, bijvoorbeeld alleen maar de familie van de auteur, want dan is er geen enkele hoop op verkoop en verkoop is toch echt wel de bedoeling.

5) Heb je de boeken in je winkeltje ook allemaal zelf gelezen? Screen je de boeken van te voren?
Het idee bleek zo aan te slaan, dat het ontzettend veel publiciteit heeft opgeleverd: NRC, de Telegraaf, BNR radio, AT5, De Pers, Het Parool, De Metro, tot zelfs het Nederlands Dagblad en De Stentor aan toe. Wel goed om een beetje bekend te worden natuurlijk. Mensen zijn vanaf de eerste dag dat ik open was om tien uur met schoenendozen vol boeken onder de arm binnen gelopen. Ik heb nu meer dan 110 titels, het topje van de ijsberg denk ik. Heel bijzonder was een arts die na zijn pensionering was gaan dichten, en met zijn boekjes gewikkeld in een doek binnen liep. En een meneer die vanuit Bali, waar hij woont, geregeld heeft dat hier een doos boeken kwam. Al die boeken tegelijk, dat is natuurlijk niet allemaal bij te lezen. Ik blader ze door als ze binnen komen. En als er eens even niks te doen is, dan haal ik het in. Maar denk je dat de gemiddelde 'gewone' boekhandelaar al de boeken in zjn winkel heeft gelezen?

Bezoek Boek 'n Plank