Alfabet
Een alfabet of – in het bijzonder met betrekking tot het Latijnse alfabet – abc (meervoud:
alfabetten of abc's) is een verzameling symbolen om equivalenten van klanken in de gesproken
taal schriftelijk weer te geven. In deze zin betekent alfabet nagenoeg hetzelfde als schrift
(alfabetisch schrift).
Een alfabet is bovendien de gestandaardiseerde volgorde waarin de tekens geordend zijn. Daarmee is het een handig hulpmiddel bij het systematisch ordenen en terugvinden van met name literatuur en wetenschappelijke informatie. Het principe van alfabetisering maakt het bijvoorbeeld mogelijk om een boek in de bibliotheek op naam van de schrijver snel terug te vinden, of om een woord met de bijbehorende definitie snel op te zoeken in een woordenboek.
Etymologie:
Het woord alfabet is een samenstelling van alfa (a) en bèta (ß), de namen van de eerste twee letters van het Griekse alfabet. De woorden alfa en bèta hebben geen betekenis. Ze komen uit het Fenicisch. "Alef" betekent os en "beth" betekent huis. Aanvankelijk waren de lettertekens namelijk kleine tekeningetjes: een alef was een os, een beth een huis, een gimel een werpstok, een daleth een vis.
Ontwikkeling:
In het tweede millennium voor Christus ging men in Fenicië de pictogrammen van 22 woorden gebruiken om de eerste medeklinker van dat woord aan te duiden en ontwikkelde zich op deze wijze het Proto-Sinaïtische (circa 1500 v.Chr.) of proto-kanaänitische (1400-1100 v.Chr.) alfabet. In Ugarit zijn bij opgravingen alfabetten uit ca 1500 v.Chr. gevonden met de letters in grofweg de zelfde volgorde als het onze. Fenicisch, Hebreeuws en Arabisch zijn Semitische talen. In deze talen dragen de medeklinkers de betekenis van de woorden. In het Grieks echter kunnen klinkers niet gemist worden. Daarom vervingen de Grieken sommige medeklinkers die men niet nodig had, door een klinker: de alef werd de a-klank, de he een e-klank, de ayin werd de ypsilon, en een grote o, de omega, werd toegevoegd. Bovendien gingen de Grieken van links naar rechts schrijven, waardoor de letters werden omgeklapt. De Romeinen en de Russen pasten het "alfabet" aan de behoeften van hun talen aan.
Alfabet versus fonetiek:
De term alfabet wordt soms omschreven als: "een systeem waarin elk teken of grafeem een vaste klank of klankeenheid representeert", geheel volgens de fonetische en de fonematische principes, maar deze omschrijving klopt slechts ten dele. Hoewel veel schriftsystemen inderdaad een tot op zekere hoogte fonetische spelling kennen, is er zelden of nooit sprake van een volledige "één-op-één-relatie". In een volmaakt fonetisch alfabet zouden letters en klanken perfect in wederzijdse richting combineren: een schrijver zou de spelling van een woord altijd kunnen afleiden uit de uitspraak ervan, en omgekeerd zou een spreker de juiste uitspraak van een woord altijd kunnen afleiden uit de spelling. De uitspraak van een taal verandert echter onafhankelijk van het systeem waarin de taal opgeschreven wordt. In het Engels wordt bijvoorbeeld de lange o-klank weergegeven door "o" in potato, "oe" in toe, "ough" in though. De "o" kan echter behalve als o in potato ook klinken als oe-klank in to, als een korte o in month, als ou in tower en als stomme e in dungeon.
Spellingsystemen worden niet zelden geleend door talen waarvoor ze oorspronkelijk niet bedacht zijn. Uitspraakregels zorgen er voor dat in letters bepaalde fonologische contexten anders moeten worden geschreven, omdat de klank die ze eigenlijk vertegenwoordigen daar niet precies hetzelfde is. Er wordt dan – meestal boven de letter zelf – nog een extra teken gezet, het zogeheten diakritische teken: baño (Spaans: "bad"), misère (Frans), etc.
Het alfabet dat gebruikt wordt voor de officiële Nederlandse spelling is afgeleid van het Latijnse alfabet. Officieel heeft het 26 letters:
in kapitalen: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
in kleine letters: a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z
Bron: Wikipedia
Boeken over het alfabet:
Een alfabet is bovendien de gestandaardiseerde volgorde waarin de tekens geordend zijn. Daarmee is het een handig hulpmiddel bij het systematisch ordenen en terugvinden van met name literatuur en wetenschappelijke informatie. Het principe van alfabetisering maakt het bijvoorbeeld mogelijk om een boek in de bibliotheek op naam van de schrijver snel terug te vinden, of om een woord met de bijbehorende definitie snel op te zoeken in een woordenboek.
Etymologie:
Het woord alfabet is een samenstelling van alfa (a) en bèta (ß), de namen van de eerste twee letters van het Griekse alfabet. De woorden alfa en bèta hebben geen betekenis. Ze komen uit het Fenicisch. "Alef" betekent os en "beth" betekent huis. Aanvankelijk waren de lettertekens namelijk kleine tekeningetjes: een alef was een os, een beth een huis, een gimel een werpstok, een daleth een vis.
Ontwikkeling:
In het tweede millennium voor Christus ging men in Fenicië de pictogrammen van 22 woorden gebruiken om de eerste medeklinker van dat woord aan te duiden en ontwikkelde zich op deze wijze het Proto-Sinaïtische (circa 1500 v.Chr.) of proto-kanaänitische (1400-1100 v.Chr.) alfabet. In Ugarit zijn bij opgravingen alfabetten uit ca 1500 v.Chr. gevonden met de letters in grofweg de zelfde volgorde als het onze. Fenicisch, Hebreeuws en Arabisch zijn Semitische talen. In deze talen dragen de medeklinkers de betekenis van de woorden. In het Grieks echter kunnen klinkers niet gemist worden. Daarom vervingen de Grieken sommige medeklinkers die men niet nodig had, door een klinker: de alef werd de a-klank, de he een e-klank, de ayin werd de ypsilon, en een grote o, de omega, werd toegevoegd. Bovendien gingen de Grieken van links naar rechts schrijven, waardoor de letters werden omgeklapt. De Romeinen en de Russen pasten het "alfabet" aan de behoeften van hun talen aan.
Alfabet versus fonetiek:
De term alfabet wordt soms omschreven als: "een systeem waarin elk teken of grafeem een vaste klank of klankeenheid representeert", geheel volgens de fonetische en de fonematische principes, maar deze omschrijving klopt slechts ten dele. Hoewel veel schriftsystemen inderdaad een tot op zekere hoogte fonetische spelling kennen, is er zelden of nooit sprake van een volledige "één-op-één-relatie". In een volmaakt fonetisch alfabet zouden letters en klanken perfect in wederzijdse richting combineren: een schrijver zou de spelling van een woord altijd kunnen afleiden uit de uitspraak ervan, en omgekeerd zou een spreker de juiste uitspraak van een woord altijd kunnen afleiden uit de spelling. De uitspraak van een taal verandert echter onafhankelijk van het systeem waarin de taal opgeschreven wordt. In het Engels wordt bijvoorbeeld de lange o-klank weergegeven door "o" in potato, "oe" in toe, "ough" in though. De "o" kan echter behalve als o in potato ook klinken als oe-klank in to, als een korte o in month, als ou in tower en als stomme e in dungeon.
Spellingsystemen worden niet zelden geleend door talen waarvoor ze oorspronkelijk niet bedacht zijn. Uitspraakregels zorgen er voor dat in letters bepaalde fonologische contexten anders moeten worden geschreven, omdat de klank die ze eigenlijk vertegenwoordigen daar niet precies hetzelfde is. Er wordt dan – meestal boven de letter zelf – nog een extra teken gezet, het zogeheten diakritische teken: baño (Spaans: "bad"), misère (Frans), etc.
Het alfabet dat gebruikt wordt voor de officiële Nederlandse spelling is afgeleid van het Latijnse alfabet. Officieel heeft het 26 letters:
in kapitalen: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
in kleine letters: a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z
Bron: Wikipedia
Sam Galesloot kreeg op woensdag 22 september 2010 van Ria Bremer het eerste
exemplaar uitgereikt van zijn boek ‘Het alfabet van Sam’. Het boekje van Sam
is voor iedereen die het hand-wangalfabet wil leren om te kunnen communiceren
met doofblinde mensen. Het boekje is vormgegeven door Studio Veer. Het boek is
het verhaal van Sam Galesloot en Ria Bremer gekoppeld aan het alfabet met
handillustraties en foto’s. Het is een heel bijzonder boek voor iedereen
die het hand-(wang)alfabet wil leren om te kunnen communiceren met doofblinde
mensen.
Meer info over 'Het alfabet van Sam'.
Meer info over 'Het alfabet van Sam'.
Boeken over het alfabet:
Regenboog, de mooiste vis van de zee, heeft het hele alfabet gevonden. Trots laat hij de
letters zien. Dit eenvoudige rijmpje laat kinderen op een leuke manier kennismaken met
het alfabet.
Mooiste vis van de zee leert alfabet
Steeds meer mensen zijn geïnteresseerd in de Arabische taal, maar wie zich in het
Arabisch wilde verdiepen, kwam al snel een complicerende factor tegen: het alfabet.
Intimiderend. Ingewikkeld. Ondoordringbaar. Maar nu niet meer.
Alfabet, hieroglief, pictogram
